ریدایرکت 301 چیست

ریدایرکت 301 چیست؟ کلید نجات رتبه و اعتبار آدرس‌های قدیمی!

فهرست محتوا

میزان پیشرفت خواندن شما

تصور کنید مالک یک فروشگاه محبوب هستید و ناچارید به ‌دلیل یک جابجایی فوری و غیرمنتظره، برای همیشه به محله دیگری نقل مکان کنید. در چنین شرایطی، جابجایی خود را چطور به مشتریان اعلام می‌کنید؟ آفرین! با یک بنر ساده به آنها می‌گویید که به آدرس جدیدی نقل مکان کرده‌اید. همین موضوع در مورد سایت ما هم صدق می‌کند. اگر یک وب سایت یا صفحه را برای همیشه از URL A به URL B منتقل کنیم، ریدایرکت 301 دقیقاً نقش همان بنر اطلاعیه را برای اعلام آدرس جدید به کاربران دارد.

ریدایرکت 301 جایگاه مهمی در حفظ اعتبار و رتبه‌ی صفحات قدیمی سایت دارد! شاید بنظرتان کمی عجیب باشد، ولی از شما دعوت می‌کنیم در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا باورتان شود که کاربرد Redirect 301 چه نقش مهمی در موفقیت سئوی سایت ما دارد. در این مقاله به شما می‌گوییم که ریدایرکت 301 چیست، چه کاربردهایی دارد و با چه روش‌هایی می‌توانیم از آن استفاده کنیم. در پایان با یک تکنیک عالی برای افزایش ترافیک ارگانیک سایت از طریق ریدایرکت 301 نیز آشنا می‌شوید که مطمئناً آن را جای دیگری نخوانده‌اید!

ریدایرکت 301 چیست؟

ریدایرکت 301 به معنی انتقال دائمی یک صفحه یا یک URL قدیمی به صفحه یا URL جدید است. 301 Redirect با زبان ساده به ربات‌های گوگل می‌گوید: «این صفحه به‌ طور دائم به آدرس جدید منتقل شده و این URL جدید است. ما دیگر تصمیم نداریم به صفحه قبلی برگردیم». گوگل هم در پاسخ می‌گوید: «بله، حتماً! من همین الان کاربر را به صفحه جدید می‌فرستم».

مثال: ریدایرکت صفحه قدیمی blog.example.com به نشانی جدید example.com/blog.

بعد از ریدایرکت آدرس قدیمی به آدرس جدید، ما هر بار بخواهیم از نشانی blog.example.com استفاده کنیم، مرورگر ما را به صفحه example.com/blog هدایت می‌کند. مدتی بعد، این نشانی جدید در گوگل جایگزین نشانی قدیمی می شود.

چرا باید از Redirect 301 استفاده کنیم؟

برای تغییر آدرس دائمی یک صفحه، دلایل مختلفی وجود دارد. بعضی از ریدایرکت‌ها فقط نشانی یک صفحه را تغییر می‌دهند، ولی بعضی دیگر روی دامنه اصلی سایت تأثیر می‌گذارند. اما در مجموع، مهم‌ترین موقعیت‌هایی که در آنها باید از ریدایرکت 301 استفاده کنیم، عبارتند از:

  1. حذف یک صفحه و انتقال اعتبار آن به مرتبط‌ترین صفحه موجود در سایت
  2. تغییر آدرس یک صفحه بدون ایجاد تغییر در محتوای آن (تغییر URL)
  3. فعال کردن گواهی SSL سایت یا تغییر https به http
  4. تغییر دامنه اصلی سایت

تفاوت Redirect 301 با Redirect 302 و Canonical Tag

کدهای مختلفی برای ریدایرکت صفحات داریم؛ کد 301، کد 302، 303، 307 و 308، ولی معروف‌ترین آنها کد 301 است. این کد از نظر نحوه عملکرد و کاربرد تا حدی به کد 302 و تگ کنونیکال شباهت دارد و این موضوع معمولاً افرادی را که به ‌تازگی در حال آموزش سئو هستند، دچار سردرگمی می‌کند.

ریدایرکت 302 تا حد زیادی به ریدایرکت 301 شبیه است و کاربر را مستقیماً به صفحه جدید منتقل می‌کند، با این تفاوت که ریدایرکت 302 موقت است و هیچ ارزش و رتبه‌ای را از صفحه قدیمی به صفحه جدید منتقل نمی‌کند. این کد به گوگل می‌گوید که: «ما به ‌زودی به صفحه قبلی بر می‌گردیم!».

تگ کنونیکال نیز به ریدایرکت 301 شباهت دارد. وقتی برای چند صفحه با محتوای تکراری از یک تگ کنونیکال استفاده می‌کنیم، امتیاز و ارزش آن صفحات به صفحه مرجع یا Canonical URL منتقل می‌شود، ولی هم زمان کاربران می‌توانند از صفحات دیگر هم بازدید کنند و به آنها دسترسی داشته باشند. در حالی که در ریدایرکت 301، کاربر مستقیماً به URL جدید منتقل می‌شود و به URL قبلی دسترسی نخواهد داشت. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد می کنیم مقاله «تگ کنونیکال چیست» را مطالعه کنید.

رفتار ربات‌های گوگل با کاربران بعد از ریدایرکت 301

وقتی صفحه‌ای را به URL جدید ریدایرکت 301 می‌کنیم، ربات‌های گوگل این موضوع را درک می‌کنند که صفحه قدیمی برای همیشه به صفحه جدید ریدایرکت شده و دیگر در دسترس نیست. در نتیجه وقتی کاربر روی آدرس قدیمی کلیک می‌کند، مرورگرها سریعا او را به آدرس جدید می فرستند.

در این فرآیند به ‌جای اینکه کاربر با ارور 404 مواجه شود و تجربه کاربری ناخوشایندی پیدا کند، در کوتاه‌ترین زمان وارد صفحه URL جدید می‌شود. این موضوع تأثیر مثبتی در سئو و تجربه کاربری سایت دارد که در ادامه به‌ طور مفصل به آن می‌پردازیم، ولی پیشنهاد می کنیم برای مطالعه بیشتر به مقاله «تاثیر بهبود تجربه کاربری در سئو» مراجعه کنید.

مطالب پیشنهادی:
اسکیما چیست؟ تقویت سئوی سایت با استفاده از Schema Markup

ریدایرکت 301 بازدیدکنندگان و ربات‌های موتورهای جستجو را به‌طور دائمی به صفحه‌ی جدید منتقل می‌کند.

Redirect 301 چه تأثیری در سئوی سایت دارد؟

در مورد تأثیر ریدایرکت 301 در سئوی سایت، از سال 2013 تاکنون حاشیه ها و نقل ‌قول‌های مختلفی وجود داشته، ولی چیزی که توسط کارشناسان گوگل رسماً تایید شده و با تحلیل رفتار ربات‌های گوگل با صفحات ریدایرکت شده برای ما مشخص است، تأثیرات مثبت استفاده از ریدایرکت 301 در انتقال اعتبار صفحات، بودجه خزش و تجربه کاربری است؛ در ادامه به‌طور مفصل درباره آنها صحبت می‌کنیم.

1. ارزش و رتبه‌ی صفحه قدیمی را به صفحه جدید منتقل می‌کند

اگر بخواهیم همه ارزش و اعتبار ناشی از لینک سازی‌های داخلی و خارجی یک صفحه قدیمی، به صفحه جدید مورد نظرمان منتقل شود، اولین و بهترین روش استفاده از ریدایرکت 301 است. اغلب متخصصان سئو دلیل این موضوع را تاثیر الگوریتم Rank Page می‌دانند. اگر با PageRank آشنایی داشته باشید، می‌دانید که یکی از الگوریتم‌های مهم گوگل برای ارزیابی رتبه یا ارزش یک صفحه بر اساس کمیت و کیفیت لینک‌های مرتبط با آن صفحه است.

Rank Page چه ارتباطی با ریدایرکت 301 دارد؟!

قبل از سال 2016، اگر از ریدایرکت 301 برای تغییر مسیر یک صفحه به صفحه‌ی دیگر استفاده می‌کردیم، رتبه صفحه قدیمی از دست می‌رفت. ولی بعد از سال 2016 قوانین گوگل برای ریدایرکت صفحات دچار تغییرات اساسی شد، به‌طوری ‌که مت کاتز (رئیس بخش وب اسپم گوگل) در توئیتر خود رسماً اعلام کرد که استفاده از Redirect 301 هیچ تأثیر منفی در کاهش رتبه صفحات ندارد.

همچنین در سال 2019 یکی از کارشناسان گوگل در توئیتی اعلام کرد با ریدایرکت 301، تمام اعتبار و ارزش صفحه قدیمی به صفحه جدید منتقل می‌شود. این یعنی، الگوریتم Rank Page وقتی با ریدایرکت 301 یک URL به URL جدید مواجه می‌شود، به ‌صورت خودکار همه اعتبار و ارزش حاصل از لینک سازی‌های داخلی و خارجی URL قدیمی را به URL جدید منتقل می‌کند.

در سال 2019 یکی از کارشناسان گوگل در توئیتی اعلام کرد با ریدارکت 301، تمام اعتبار و ارزش صفحه قدیمی به صفحه جدید منتقل می‌شود

2. مانع هدر رفتن بودجه خزش سایت می‌شود

بودجه خزش، بودجه زمانی است که گوگل به کرال و ایندکس کردن صفحات سایت ما اختصاص می‌دهد. این بودجه برای همه سایت‌ها یکسان نیست و در مورد سایت‌های بزرگ و با تعداد صفحات بالا، محدودتر از سایت‌های کوچک‌تر است. بنابراین باید تا حد امکان آن را کنترل کنیم.

وقتی از ریدایرکت‌های موقتی مانند ریدایرکت 302 استفاده می‌کنیم، گوگل هر بار که URL جدید را بررسی می‌کند، به URL قدیمی هم سر می‌زند تا در صورت غیر فعال شدن ریدایرکت موقت، تغییرات لازم را اعمال کند. ولی زمانی که از ریدایرکت 301 استفاده می‌کنیم، گوگل یک بار صفحه قدیمی را کرال می‌کند و وقتی با کد ریدایرکت 301 مواجه شد به صفحه جدید می‌رود و دیگر به آدرس قبلی بر نمی‌گردد. در نتیجه بودجه خزش سایت برای کرال کردن صفحات قدیمی هدر نمی‌شود. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد می کنیم مقاله بودجه خزش چیست را مطالعه کنید.

3. تجربه کاربری سایت را بهبود می‌بخشد

یکی از بدترین تجربه‌های اغلب ما در استفاده از سایت‌ها، مواجه شدن با ارور 404 و داستان صفحاتی است که هیچ وقت قرار نیست پیدا شوند. این صفحات تعامل سازنده کاربر با سایت را خراب می کنند و می‌توانند در کسری از ثانیه بازدیدکنندگان جدید ما را برای همیشه از سایت فراری بدهند.

ارور 404 به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد، ولی مطمئن‌ترین و البته بهترین روش برای حل آن، هدایت صفحه ناموجود به مرتبط‌ترین صفحه در سایت از طریق ریدایرکت 301 است. با این کار، کاربر بلافاصله پس از کلیک روی آدرس صفحه قبلی، به URL جدید هدایت می‌شود و دیگر خبری از ارور 404 NOT Found نیست.

وقتی می‌تونیم از ریدایرکت 301 هست، چرا باید کاربر رونا امید کنیم!

با انواع روش‌های ریدایرکت 301 آشنا شوید

برای استفاده از ریدایرکت 301 روش‌های مختلفی وجود دارد. این روش‌ها با توجه به CMS یا سیستم مدیریت محتوای سایت متفاوت هستند. در ادامه بهترین روش‌های اجرای ریدایرکت 301 در سایت‌های وردپرسی و سایت‌های با پنل CMS اختصاصی را به شما معرفی می‌کنیم.

نحوه اجرای ریدایرکت 301 برای سایت‌های وردپرسی

اجرای ریدایرکت 301 در سایت‌های وردپرسی آسان‌تر از آن چیزی است که فکر می کنید. چون افزونه‌های متنوعی برای وردپرس طراحی شده‌اند که بدون نیاز به کدنویسی و در کوتاه‌ترین زمان، کار انتقال URL قدیمی به URL جدید را انجام می‌دهند.

مطالب پیشنهادی:
lcp چیست؟ آموزش 10 روش برای بهبود lcp سایت در موبایل و دسکتاپ

1. افزونه 301 Redirects

این افزونه رایگان است. فقط کافی است پس از نصب و ورود به پنل اصلی افزونه، نوع ریدایرکت، آدرس قدیمی یا Redirect from و آدرس جدید یا Redirect to را انتخاب کنیم تا انتقال آدرس انجام شود.

افزونه 301 Redirects

2. افزونه Yoast SEO

برای استفاده از امکانات یوست، باید نسخه پریمیوم آن را تهیه کنیم. استفاده از Yoast SEO هم مانند افزونه 301 Redirects راحت بوده و فقط نیاز به وارد کردن آدرس قدیمی و آدرس جدید دارد.

ریدایرکت در افزونه Yoast SEO

روش‌های ریدایرکت 301 در سایت‌های با CMS اختصاصی

در مورد سایت‌های با CMS اختصاصی، راه‌های زیادی برای انجام ریدایرکت‌های 301 وجود دارد، اما رایج‌ترین روش ویرایش فایل htaccess سایت است. این فایل در ریشه سایت یا root هاست قرار دارد.

ویرایش فایل htaccess برای ریدایرکت 301

برای ایجاد هر نوع تغییر در فایل htaccess باید کدهای اختصاصی آن را بدانیم. رایج‌ترین کدهای ریدایرکتی که برای عموم سایت‌ها قابل استفاده هستند، عبارتند از:

  1. ریدایرکت صفحه قدیمی به صفحه جدید

Redirect 301 /old-page.html /new-page.html

  1. ریدایرکت دامنه قدیمی به دامنه جدید

RewriteEngine on

RewriteCond %{HTTP_HOST} ^oldsite.com [NC,OR]

RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www.oldsite.com [NC]

RewriteRule ^(.*)$ https://newsite.com/$1 [L,R=301,NC]

  1. Redirect دامنه بدون www به دامنه با www

RewriteEngine on

RewriteCond %{HTTP_HOST} ^example.com [NC]

RewriteRule ^(.*)$ http://www.example.com/$1 [L,R=301,NC]

  1. Redirect دامنه با www به دامنه بدون www

RewriteEngine on

RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www.example.com [NC]

RewriteRule ^(.*)$ http://example.com/$1 [L,R=301,NC]

  1. انتقال دامنه با HTTP به دامنه HTTPS

RewriteEngine On

RewriteCond %{HTTPS} off

RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]

 

چطور از ریدایرکت 301 برای افزایش ترافیک ارگانیک سایت استفاده کنیم

شاید باور نکنید، ولی می توانیم خیلی هوشمندانه از ریدایرکت 301 برای افزایش ترافیک ارگانیک سایت استفاده کنیم. اما چطور؟ خیلی راحت، با ترکیب محتوای دو صفحه قدیمی و تولید یک محتوای جدید و باکیفیت!

تکنیک Cocktail یا ترکیب محتوای صفحه قدیمی و صفحه جدید

اگر دو صفحه قدیمی داریم که محتوای آنها کیفیت مناسبی دارد، با استفاده از ترکیب محتوای این دو صفحه می‌توانیم محتوای بسیار بهتری را تولید کنیم که بدون شک از نظر گوگل لایق بازدیدهای بیشتر است. روند کار به این شکل است که محتوای هر دو صفحه را با هم ترکیب کرده و از هر محتوای تازه‌ای مانند: متن، تصاویر، ویدیو، پادکست و… که صفحه جدید را برای کاربران غنی‌تر می‌کند، استفاده می‌کنیم. با این کار از نظر گوگل محتوای بسیار باکیفیت تری تولید کرده‌ایم که شایسته دریافت ترافیک ارگانیک بیشتر است!

فقط چند نکته کوتاه و مهم را نباید فراموش کنیم:

  1. ماهیت محتوایی هر دو صفحه باید به هم شبیه باشد.
  2. احتمال کنیبال شدن این دو صفحه بسیار کم باشد.
  3. صفحه جدید، در حالت عادی ترافیک ارگانیک (حتی کم) داشته باشد.
  4. صفحه قدیمی از نظر کمیت و کیفیت ‌بک لینک‌ها در وضعیت مناسبی باشد

استفاده از ریدایرکت 301 برای افزایش ترافیک ارگانیک سایت

4 اشتباه رایج در ریدایرکت 301 که باید مراقب آنها باشیم

صرف نظر از اینکه ریدایرکت 301 کار راحتی است و استفاده درست از آن می‌تواند به حفظ ارزش و اعتبار صفحات سایت ما کمک کند، اشتباهات کوچک و بزرگی وجود دارند که ممکن است ناخواسته یا به‌ دلیل عدم آگاهی از عواقب آنها انجام دهیم و ما را به دردسر بیاندازند. در ادامه با 4 اشتباه رایج در استفاده از ریدایرکت 301 آشنا می‌شویم که دانستن آنها برای یک متخصص سئو کاملاً ضروری است.

1. دورِ استفاده از زنجیره ریدایرکت ها، خط قرمز بکشیم!

جان مولر، مدیر بخش وبمستران گوگل می‌گوید: «ربات‌های گوگل بیشتر از 5 ریدایرکت متوالی را دنبال نمی‌کنند، پس در نهایت به صفحه مقصد نمی‌رسند!».

بنابراین سعی نکنید از چندین ریدایرکت متوالی استفاده کنید که علاوه بر گمراه کردن ربات‌های گوگل، کاربران را هم خسته کند. استفاده از زنجیره ریدایرکت‌های 301، ضربه بدی به تجربه کاربری بازدیدکنندگان سایت ما وارد می‌کند، چون یا هیچ صفحه‌ای را نخواهند دید، یا بیش از حالت عادی باید منتظر باز شدن صفحه مورد نظرشان باشند؛ بهترین حالت استفاده از «یک» زنجیره ریدایرکت است؛ ریدایرکت URL A به URL B.

2. ریدایرکت‌های شکسته را ترمیم کنیم

همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، ریدایرکت 301 به‌ صورت خودکار کاربر را از صفحه قدیمی به صفحه جدید منتقل می‌کند. حالا تصور کنید یکی از این URLها شکسته یا خراب باشد، نتیجه چه خواهد شد؟

مطالب پیشنهادی:
tbt چیست؟ راهکارهای بهینه سازی Total Blocking Time

آفرین! کاربر با ارور 401 یا ارور 501 مواجه می‌شود، به صفحه جستجوی گوگل برمی گردد و به همین راحتی یک مشتری یا مخاطب بالقوه را از دست می‌دهیم. از آن بدتر، ربات‌های گوگل این رفتار کاربر را به ‌عنوان یک سیگنال منفی در نظر می‌گیرند که عواقب آن دامن گیر ترافیک ارگانیک سایت ما خواهد شد. پس چه بهتر که با کمک ابزارهایی مانند screaming frog یا Website Auditor هر از گاهی لینک‌ها و ریدایرکت‌های سایت را کنترل کنیم و از سالم بودن آنها مطمئن شویم.

3. صفحاتی که ریدایرکت 301 شده‌اند، از نقشه سایت حذف کنیم

نقشه سایت مهم‌ترین مرجع ربات‌های گوگل برای خزش صفحات سایت ماست. با توجه به اینکه صفحات دارای کد وضعیت 301 از نظر فنی دیگر وجود ندارند، هیچ لزومی ندارد که از گوگل بخواهیم آنها را بررسی کند؛ ما که دیگر به این صفحات نیاز نداریم. بنابراین اگر فکر می‌کنید این صفحات در نقشه سایت باقی مانده‌اند، حتماً آنها را حذف کنید، چون بودجه خزش سایت را کاملاً بی هدف تلف می‌کنند.

برای این کار باید URL نقشه سایت را پیدا کرده و با ابزارهایی مانند URL Extractor همه URL های سایت را دانلود کنیم. در قدم بعدی باید لیست URL ها را در برنامه Redirect 301 Checker وارد کنیم تا بفهمیم چه صفحاتی از ریدایرکت 301 استفاده کرده‌اند. وقتی این صفحات مشخص شدند، آنها را حذف می کنیم.

4. از ریدایرکت شدن نسخه HTTP سایت به نسخه HTTPS مطمئن شویم

فعال کردن گواهی SSL یا نسخه HTTPS سایت، مزایای مختلفی برای سئوی سایت دارد، از جمله:

  • داشتن این گواهی یکی از فاکتورهای گوگل برای بهبود جایگاه سایت در رتبه بندی نتایج صفحه SERP است.
  • داشتن گواهی SSL تضمینی برای حفظ امنیت سایت و حفاظت از اطلاعات کاربران است.

بنابراین، لازم است مطمئن شویم که نسخه HTTP سایت به‌ درستی روی نسخه HTTPS ریدایرکت شده است. بررسی کردن این موضوع کار سختی نیست، فقط باید آدرس سایت را به‌ صورت http://example.com وارد کنیم. اگر سایت به ‌صورت اتوماتیک به نشانی https://example.com هدایت شد، یعنی ریدایرکت به ‌درستی انجام شده است. در غیر این صورت باید مراحل ریدایرکت 301 دامنه را انجام دهیم.

سؤالات متداول

آیا می‌توان با استفاده از ریدایرکت 301 صفحات 404 را ساماندهی کرد؟

وجود تعداد زیادی از صفحات 404 می‌تواند خطر بزرگی برای سئوی سایت ما باشد، ولی می‌توانیم با ریدایرکت 301 این صفحات به مرتبط‌ترین صفحه موجود در سایت، آنها را ساماندهی کنیم.

منظور از ریدایرکت Chain چیست؟

نوع پیشرفته‌ای از ریدایرکت‌ها وجود دارد که در آن صفحه A به صفحه B، صفحه B به صفحه C و صفحه C به صفحه A یا توالی طولانی‌تری مشابه همین توالی، ریدایرکت می‌شود. به این زنجیره، لوپ ریدایرکت 301 گفته می‌شود. چون کاربر در آن گرفتار می‌شود، هیچ راه فراری پیدا نمی‌کند و عصبی و خسته می‌شود.

آیا می‌توانیم از طریق پنل سرچ کنسول گوگل، آدرس صفحات 301 را پیدا کنیم؟

بله. برای این کار باید وارد بخش Coverage سرچ کنسول شوید و از بین تب‌های موجود، روی تب Excluded کلیک کنید. در بخش جزئیات، وارد Page with Redirect شوید تا تمام آدرس‌هایی که ریدایرکت 301 شده‌اند، برای شما نمایش داده شود.

سخن پایانی

در پایان تأکید می‌کنیم که ریدایرکت 301 روشی برای بهبود سئوی سایت نیست، ولی می‌توانیم از این قابلیت برای حفظ جایگاه و ارزش صفحات قدیمی خود استفاده کنیم. یعنی اگر روزی مجبور شدیم یک صفحه را کنار بگذاریم، به ‌جای حذف کردن، آن را به URL جدیدی منتقل می‌کنیم تا اعتبار و رتبه‌ای که طی سال‌ها از محتوای ارزشمند و لینک سازی‌های داخلی و خارجی به‌ دست آورده، همچنان در مخزن اعتبار سایت حفظ شود؛ پس آن را دست کم نگیرید.

💯در پایان از شما دعوت میکنیم در صورت تمایل با مراجعه به صفحه “سئو چیست” بسیاری از نکات جذاب و کاربردی سئو را فرا بگیرید.

حالا نوبت شماست!

اگر سوال یا تجربه‌ای درباره کاربرد Redirect 301 یا آثار مثبت آن در سئوی سایت دارید، خوشحال می‌شویم در بخش کامنت‌ها با ما در میان بگذارید. قول می‌دهیم در کوتاه‌ترین زمان ممکن پاسخگوی سؤالات شما باشیم.

0/5 (0 نظر)

3 نظر در “ریدایرکت 301 چیست؟ کلید نجات رتبه و اعتبار آدرس‌های قدیمی!

  1. علی بیرمی گفت:

    واقعا لذت بردم از خواندن اين مقاله.جامع و عالی بود.موفق باشید.

  2. مهران قاسمی گفت:

    سلام استاد
    میشه بفرمایید تفاوت ریدایرکت 301 و 302 چیه
    ممنون

    1. سلام وقتتون بخیر
      ریدایرکت 301 انتقال اعتبار بصورت دائمی است و ریدایرکت 302 انتقال اعتبار بصورت موقتی است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست محتوای

ورود

حساب کاربری ندارید؟

برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.